Categorie: Nieuws

Kinderburgemeester Fien krijgt 1e exemplaar!

Woensdag 11 november kwam een  burgemeester naar de grootste supermarkt van het Gooi om een bijzonder boek in ontvangst te nemen. Niet Gerhard van den Top, maar Fien Bakx, onze Hilversumse Kinderburgemeester.

Fien kreeg haar ambtsketen omgehangen door Liesbeth Michels van de gemeente. Daarna werd het eerste exemplaar van het boek Historisch Hilversum overhandigd door Sipke Schoonhoven, directeur van de Jumbowinkels in Hilversum, Bussum en Loosdrecht. Voor een supermarktbaas zijn boeken zelden van groot belang, ze passen niet echt in het assortiment van 25.000 artikelen. Maar dít boek wel: het is een eigen uitgave van de Jumbosupermarkten in Hilversum. Er zijn maar liefst 7500 exemplaren van gedrukt en die worden gratis verspreid onder de klanten (als ze minstens voor € 25 afrekenen bij de kassa).

Vervolgens krijg je vier ‘plakplaatjes’ bij elke aankoop van tien euro. Het bekende systeem van de voetbalplaatjes of (voor oudere lezers) de Verkade-albums. Dit keer geen plaatjes over sport of natuur, maar over de geschiedenis van Hilversum. En daar komt Albertus Perk om de hoek kijken. De selectie van de plaatjes en de teksten van het boek zijn verzorgd door drie bestuursleden van de Historische Kring: Ed van Mensch, Kees van Aggelen en Joost Huijsing.

Voor Albertus Perk is dit een uitgelezen mogelijkheid om de geschiedenis van onze woonplaats extra onder de aandacht te brengen. En waarschijnlijk bij veel mensen die we anders niet bereiken. Schoonhoven: “Het resultaat is er een om trots op te zijn: het is een prachtig album geworden, met 180 plaatjes. Samen met Albertus Perk hopen we veel Hilversummers te enthousiasmeren voor de geschiedenis van ons mooie dorp.”

De actie duurt zes weken. Uiteraard volgt er aan het eind van de spaaractie ook een ruilbeurs om de laatste missende plaatjes te bemachtigen.

Klik op het eerste plaatje links om de slideshow te starten (Foto’s gemaakt door Ziska van Aggelen).

Hilversum staat sloop gemeentelijke monumenten toe

Het bestuur van de Historische Kring heeft op de laatste dag van 2022 een brief op poten gestuurd aan het College van B&W en de Gemeenteraad. Het gaat over de nieuwbouwplannen op het industrieterrein Korte Noorderweg. Dat ligt vlak bij de Kleine Spoorbomen. (foto Google Streetview)

Voor dit gebied zijn woningbouwplannen en daarbij zullen twee gebouwen die de status van gemeentelijk monument hebben gesloopt worden. Dat betreft de panden Noorderweg 42-42a (één gebouw) en 44. Die panden zijn weliswaar niet heel goed onderhouden, maar het zijn wél gemeentelijke monumenten die je niet zomaar laat afbreken. Daar heeft de gemeente Hilversum nu toch mee ingestemd. ‘Albertus Perk’ is daarover zeer ontstemd, omdat je dan net zo goed geen gemeentelijke monumenten kan aanwijzen. Ook is de procedure verre van correct verlopen.

In februari en maart van het afgelopen jaar is er in een commissie en in de gemeenteraad over vergaderd, maar ‘Albertus Perk’ heeft daarbij niet de kans gekregen om in te spreken. En een reactie op onze bezwaren kwam pas in december, driekwart jaar later.

Zeker omdat Hilversum zich afficheert als ‘stad van jonge monumenten’ zou de gemeente zorgvuldig met dit soort gebouwen om moeten gaan.

De brief van ‘Albertus Perk’ van 31 december 2022 kunt u hier lezen:

CCE brief 31 december 2022 Korte Noorderweg (2)

 

Hilversumse geschiedenis voor een spotprijs!

Bijzondere aanbieding : wie nu lid wordt van de Hilversumse Historische Kring ‘Albertus Perk’ krijgt een vorstelijke korting. Een lidmaatschap voor een jaar kost gewoonlijk  € 20. Als u zich nu aanmeldt krijgt u voor vijf euro extra ons mooie boek ‘Hilversummers in de jaren ’50’ erbij.

Normaal zou dit pakket op vijftig cent na 40 euro kosten, nu slechts € 25. 

‘Albertus Perk’ maakt zich op voor de feestelijkheden rond het 600-jarig bestaan van de gemeente Hilversum. Dat is in 2024 en dat willen we met zoveel mogelijk leden gaan vieren. Vandaar deze actie.

Met een grotere aanhang wordt de stem van ‘Albertus Perk’ ook beter hoorbaar. We bewaken het cultureel erfgoed in de mediastad. Zo maken we ons sterk om te voorkomen dat waardevolle gebouwen worden gesloopt of worden aangetast. Daar strijden we voor door plannen van de gemeente of van projectontwikkelaars kritisch te bekijken. Waar mogelijk proberen we in overleg tot overeenstemming te komen, maar zo nodig dienen we bezwaren in.

Het boek ‘Hilversummers in de jaren ’50’ biedt een mooi beeld van de jaren van wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Met op bijna elke pagina een sfeervolle foto van Jacques Stevens, hoffotograaf van de Gooi en Eemlander.

De winkelwaarde van dit boek is €19,50 – leden van ‘Albertus Perk’ kunnen het kopen voor € 15 en als u nu lid wordt dan krijgt u het voor slechts € 5. Wie in het Gooi woont krijgt dit bijzondere boek gewoon thuis, maar voor mensen die verder van Hilversum wonen moeten we bezorgkosten in rekening brengen.

Uiteraard krijgt u als lid ook vier keer per jaar ons Hilversums Historisch Tijdschrift per post thuisbezorgd. Ledenavonden en fietsexcursies zijn voor leden gratis toegankelijk.

Nog een speciale december-tip: als u zelf al lid bent dan is deze speciale aanbieding ook een prachtig cadeau!

Hieronder in Pdf-vorm het aanmeldformulier. U kunt dat uitprinten en naar ons toesturen, maar gewoon via een email de gegevens aan ons opsturen kan natuurlijk ook. Doe mee!

Ledenwerf Flyer achterzijde

Hilversumse Architecten deel 4

In het vierde en laatste deel van de bijzondere boekenserie ‘Architecten van Hilversum’ staat Willem Marinus Dudok centraal.  Natuurlijk, zou je denken, zonder de andere 50 architecten in de serie tekort te doen, want Dudok is dé man die de moderne architectuur in de Mediastad op de kaart zette. En waar anders kan je dat boek presenteren dan in het Raadhuis, het absolute meesterwerk van D

Op 16 december 2022 verzamelen zestig geïnteresseerden zich in de Burgerzaal. De zeven auteurs, uitgever Thys VerLoren van Themaat en burgemeester Gerhard van den Top zijn de hoofdrolspelers. De laatste als gastheer en ontvanger van het eerste exemplaar.

Er zijn vooral lovende woorden, want de boekenserie ‘Architecten van Hilversum’ is uniek. Bijna elf jaar research, waarbij allerlei tot nu toe onbekende details zijn ontdekt.  De vier boeken wegen in totaal tien kilo, met prachtige foto’s en voor een prijs die ongelooflijk laag is: wie de hele serie aanschaft betaalt 25 euro per boek en krijgt dan nog als extraatje een register-boekje cadeau. Losse delen kosten € 30,00.

Die prijs is mogelijk gemaakt door een aantal sponsoren, waaronder Albertus Perk. Links burgemeester Van den Top, rechts uitgever VerLoren van Themaat van Uitgeverij Verloren.

Het eerste exemplaar, met alle auteurs, de burgemeester en de uitgever.
V.l.n.r. Gerhard van den Top, Harry van der Voort, Annette Koenders, Anton Groot, Thys VerLoren van Themaat, Arie den Dikken, Max Cramer, Ineke Marx-van Daal, Rob Marx.

Vanaf vandaag is de hele serie verkrijgbaar in boekhandel Libris Voorhoeve en op de website van de uitgeverij.

 

 

Rijksdienst woedend over verbouwing Zonnestraal

Albertus Perk bezwaar tegen de interne verbouwing van het Termeulenpaviljoen van Zonnestraal wordt gesteund door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). In de Gooi en Eemlander wordt geschreven dat de Rijksdienst ‘een gele kaart’ heeft gegeven aan de Gemeente Hilversum die aantasting van een Rijksmonument niet heeft kunnen tegenhouden. De eigenaar van Zonnestraal is aan de slag gegaan zonder dat daar vergunning voor was aangevraagd en zonder dat er goed onderzoek aan vooraf is gegaan.

Het stuk over de bezwaren van Albertus Perk op deze website

U kunt hier onder het artikel uit de G&E bekijken.

Gele kaart Zonnestraal

De Eikbosserweg – het vervolg door Albert Bek

Mijn artikel in het Hilversums Historisch Tijdschrift en de daaropvolgende lezing hebben veel losgemaakt. Ik ben overspoeld met aanvullingen, correcties en ook nieuwe verhalen. Sommige van de opmerkingen zijn voor de ware detailliefhebber, andere hebben weer een zekere anekdotische aarde. Is het compleet? Nooit! Het is een levend document, dat blijkt. Om het overzichtelijk te houden beginnen we waar ook het artikel en de lezing startte: bij Eikbosserweg nummer 1.

1) Zoals gezegd, nummer 1 dateert van 1912.
Van een later datum dan de nummer 3 en 5 in het eerste stuk van de straat. De Eikbosserweg is dus om die reden een aantal keer her-nummerd. Ik heb voor het artikel en de lezing waar mogelijk de huidige nummering aangehouden. Alleen bij de adressen van JHB Koekkoek meld ik volledigheidshalve waar mogelijk de oorspronkelijke nummering, omdat die ook zo in de oorspronkelijke documenten voorkomen.

(bron; SAVG, Wijk- en Gezinskaarten en overlijdensakten, Ineke de Ronde)

foto: Festina Lente nr. 5 bij sneeuw KvA

2) En dan meteen maar even over het hoogteverschil in de weg. Mijn bron via Google maps kwam na een rekensom op mijn zakjapanner uit op 20 meter verschil, gemeten vanaf het Eikbosserpad tot bij de bunker op de Diependaalselaan. Dat is na uitgebreid onderzoek met zeer geavanceerde apparatuur drastisch naar beneden bijgesteld. Ruim 5 meter. De meting komt van de zogeheten AHN 3 viewer (Actueel Hoogtebestand Nederland). Gemeten vanuit de ruimte tot op het wegdek; leve de satelliet! AHN3 geeft voor het begin van de Eikbosserweg 8,52 m. aan en ter hoogte van de kruising Eikbosserweg-Diependaalselaan 14,33 meter +NAP. Tsja en toch voel ik ook die ruime 5 meter verschil écht in mijn benen wanneer ik op de fiets ‘naar boven’ rijd…

(bron: Gerard Peet/AHN-viewer: www.AHN.nl )

foto: Eikbosserweg oneven zijde TF

3) Over de kunstschilder J.H.B. Koekkoek en zijn uitgebreide familie, die teruggaat tot halverwege de 18e eeuw (1778) en alle artistieke nazaten is veel literatuur verschenen. De stamvader Johannes Hermanus was al kunstschilder van naam en faam van marine taferelen. Daarna volgden in vier generaties nog zestien schilders! Zoals de zeer verdienstelijke familieleden Barend Cornelis en Marinus Adrianus I. Bij de latere generaties ben ik nogal uit de bocht gevlogen door wat familiebanden door elkaar te halen. Vandaar: met excuus en dank aan de corrector, deze correctie: Bij de vele generaties Koekkoek zit ook ‘onze’ J.H.B. De eveneens genoemde latere voornaamgenoot van Marinus Adrianus II (1873-1944), illustrator van schoolplaten en onderwijsboeken; hij was geen broer van J.H.B. maar een neef. Ik meld dan nog dat ook Ed van Mensch in 2012 een uitgebreid artikel in AP geschreven over JHB Koekkoek. Binnenkort hopen we deze en andere artikelen ook via deze site te ontsluiten.

Dan nog iets over de woonadressen van de jongere telgen uit de familie Koekkoek: JHB Koekkoek woonde tussen 1890 en 1920 achtereenvolgens op de Torenlaan 7, Neuweg 30, Dalweg 10, Asterstraat 67 en Eikbosserweg 83, de latere nrs.41-49.  Op dat laatste adres overleed zijn zoon in 1907 en hijzelf in 1912. Volgens de inschrijving in het Wijkregister (26A, wijk J 1904-1910) was JHB dus de eerste bewoner van het pand. Ook Marinus Adrianus Koekkoek II woonde volgens dezelfde bron met vrouw en kinderen op Eikbosserweg 40 (later hernummerd naar 46) en wel van 1908 tot april 1913. Tenslotte via; www.simonis-buunk.nl is veel werk uit de Koekkoekfamilie te bewonderen op de zoekterm ‘Koekkoek’.

(bron: Ineke de Ronde, Barend Smit, SAVG, Wijk en gezinskaarten en overlijdensakten, Ed van Mensch/AP 2/2012)

foto: Eikbosserweg bij begraafplaats links TF

4) Ik heb inmiddels van fervente verzamelaars liefst vier afbeeldingen gekregen van de calvarieberg op het voormalige R.K.Z. terrein. Met een devote zuster bij de grot en de berceuse (“met loof overdekt wandelpad”) die er naar toe leidde. Ik begreep overigens dat er naast een tomatenlusthof ook varkens op het terrein werden gehouden. En dat het Eikbosserpad -ooit voorbestemd om ook Eikbosserweg te gaan heten- in de volksmond ook wel het ‘Poeppaadje’ werd genoemd.

(bron: diverse aanwezigen tijdens de ledenavond en prentbriefkaarten via Tjako Fennema, Bob Houthuyzen en Joost Huijsing)

 

 

foto’s
boven rechts: Koningstraat R.K.Z calvarieberg JH
boven links: R.K.Z. calvarieberg, berceuse BH
midden links: R.K.Z. calvarieberg, berceuse met nonnen JH
onder: R.K.Z. luchtfoto terrein TF

5) Ik heb een duidelijker kaartje gevonden met daarop rechts onder het midden de voormalige RK begraafplaats, aangeduid als Nieuwe R.C. Begraafplaats (1904-1917), waarvan de ingang aan het toenmalige Natwegje lag, de huidige Frans Halslaan.

(bron: SAGV)

foto: Nieuwe R.C. begraafplaats 1905 SAVG

6) Dan een ruim uitgevallen aanvulling op het bedrijvigheidsverhaal. Nog vóór de metaalwerkplaats van de firma Van Loenen zich op nummer 27 vestigde, zat er vanaf halverwege de oorlog het schildersbedrijf Misset. In het naastgelegen pand op 29 zat ook een werk- en opslagruimte van deze firma. Het bedrijf werd na grootvader Misset door drie broers gerund, waaronder de vader van Frits Misset. Hij woonde er maar kort, door een tragisch ongeval overleed zijn vader en moest hij verhuizen. Hij herinnert zich nog het onbekommerde buitenspelen rondom de boerderij-met-paard aan de oneven kant tussen de Rembrandt- en Frans Halslaan. (wellicht De Notenboom van landbouwer Brouwer op nr. 71-ab) En er waren de gezamenlijk gevierde Koninginnedagen in de straat. De buren tegenover- waar hij vaak in huis kwam- hadden een groot weefgetouw staan waarop de blinde man werkte. De jonge Frits moest voor hem regelmatig een fles jenever halen bij slijterij Schogt op de hoek van de Frans Halslaan en de Eikbosserweg. Daar tegenover was een kruidenier en iets verderop in de Silenestraat was een zaak waar je overhemden kon laten wassen en strijken, aldus Frits.

Op de hoek van de Gijsbrecht van Amstelstraat recht tegenover de voormalige apotheek van Van Maarsseveen -met die práchtige reuzen-blauweregen tegen de gevel- zat kruidenier Kolman. We zagen op de foto uit 1945 een hele rij mensen in een straat vol vlaggen staan wachten op het zonder bon uitgeven van levensmiddelen tijdens een Rode Kruisactie. Een neef van de voormalige kruidenier, Jan Kolman, herinnert zich nog dat zijn vader in de straat een stukje verderop een groentewinkel had -hij denkt dat het nummer 95 was- en dat zijn vader ooit voetbalde op het terrein van de voormalige begraafplaats aan de Eikbosserweg. Zijn vader overleed jong en zijn moeder zette de winkel voort waardoor veel klanten hem herinneren van zijn vaste plekje in het aardappelkistje naast de toonbank, waar hij als baby in werd ‘geparkeerd’. Jan leverde nog wat namen van omliggende winkels: die van sigarenwinkel Dolman en de gelijknamige bloemenwinkel en daartegenover de kapperszaak Hamman. Weer een andere bron meldt: Naast de melkwinkel van Vendrig was verderop nog een melkwinkel van Lamme, waarvoor Thijmen de Bree op weekdagen met de melkkar reed. Hij had zijn wijk in het Schilderskwartier, maar ook wat buurtklanten die met hun melkkannetje langskwamen bij zijn huis in de Egelantierstraat.

(bron: Frits Misset/ Jan Kolman/Barend Smit)

7) De musici en artiesten in de straat krijgen ook een aanvulling. Jos Ditmars (nr.206) oud-trombonist en chef van de befaamde Phonogramstudio in de Honingstraat was ook nog een briljant technicus, zie foto. Pierre Biersma (nr.210) was een zoon van de eigenaar van Café Biersma bij het station. Pierre speelde ook in het radio- en tv-orkest van Harry de Groot en dirigeerde kinderkoren, zoals dat van Jacob Hamel en Herman Broekhuizen. Ook vlakbij (op nr. 212) woonde juffrouw Gutten de pianolerares. Op 186 Pi Scheffers, de onderwijzer die later naam maakte bij het Metropole Orkest, bij De Zaaiers en de Skymasters en ook componeerde en veel arrangementen schreef. Ook doken er namen op van recenter bekende Nederlanders: Bart de Graaf (1967-2002) woonde in een penthouse van het appartementencomplex op nummer 183. Hij had in de kelder een volledig uitgeruste muziekstudio, die nu nog regelmatig voor opnames gebruikt wordt. Dan kwam er iemand tijdens de ledenavond naar me toe die meldde dat in de buurt van garage Mom ook Jeroen Pauw (1960) is geboren. Waarmee het lijst met illustere Eikbosserweg-ers toch weer wat langer is geworden.

Overigens kent ook de in het verlengde liggende Eikenlaan bekende creatieve bewoners, zoals de schrijver Jaap ter Haar, bekend van de kinderboekenserie over de tweeling Saskia en Jeroen en de vierdelige Geschiedenis van de Lage Landen. Een man met een enorme productie hij schreef meer dan 80 boeken die deels ook in het Duits, Spaans en Engels zijn vertaald. Iets verderop woonde Cor Bruijn (1883-1978) als onderwijzer in 1903 betrokken bij de oprichting van de Humanitaire School in Laren van Jacob van Rees, waar hij van 1906 tot 1916 ook hoofdonderwijzer was. Na zijn vertrek naar Hilversum werd hij onderwijzer bij de Hilversumse School Vereniging. Hij schreef (kinder-) boeken als Sil de Strandjutter en Lasse Länta, waarvoor hij in 1955 een literaire prijs ontving. Sil de Strandjutter is medio jaren zeventig door de NCRV uitgebracht als televisieserie. Bruijn schreef ook het boek Ons Hilversum (1957) dat in die jaren door de gemeente Hilversum aan de schooljeugd werd uitgedeeld.

(bron: Tjako Fennema/Janny van Doesburg)

foto: Jos Ditmars in de studio TF

8) Van de bunker zijn nog enkele foto’s van het interieur opgedoken. Er wordt hard gewerkt om het gebouw volgend jaar tijdens het Koude Oorlogweekend in oktober 2023 tijdelijk voor publiek open te stellen. De organiserende landelijke Stichting ondersteunt ook actief het idee om te proberen de bunker op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.

(bron: Robert Poort, Bas Nieuwenhuijsen en Albert Bek)

foto rechts: Trap BB bunker met BB-embleem AB
foto onder: Eikbosserweg machinekamer BBbunker RP

 

9) Vooral de verhalen rond de geschiedenis tijdens WOII van het kindertehuis De Brug (voormalig Saluti Juventutis / Maatschappij Zandbergen) en de aan onderduikadressen geholpen joodse (wees)kinderen en pupillen die voor dwangarbeid werden behoed blijven terugkomen. Zo herinnert de zoon van verzetsstrijder Mop Goubitz zich nog goed hoe zijn vader destijds zeer ontdaan reageerde toen hij na de oorlog tijdens een lezing over de onderduikgeschiedenis van joodse kinderen uit Hilversum hoorde dat 80 procent van hen uiteindelijk toch verraden is en alsnog werd afgevoerd naar de vernietigingskampen. Er is inmiddels een serieus initiatief om op de plaats van het tehuis een plaquette of herinneringsschild te plaatsen waar de bewogen geschiedenis van het tehuis en zijn bewoners wordt beschreven, samen met de namen van de directie en de verzetsmensen die met gevaar voor eigen leven kinderen probeerden te redden.

(bron: Fam. Goubitz/ VVE apartementencomplex Albert Bek)

foto: Eikbosserweg nabij nr. 183 JH

10) Dan een opmerkelijk verhaal over ‘spookadressen’ die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gebruikt voor valse persoonsbewijzen. Ik neem hier met dank aan Herman Meddens een passage over van Henk Mreijen over Hilversum tijdens WOII.

‘Hilversum kreeg in de Tweede Wereldoorlog als een van de eerste gemeentes in Nederland te maken met een NSB-burgemeester. Dat betekende dat de uitsluiting en vervolging van joodse Hilversummers al vroeg plaat vond. Naar aanleiding van de februari staking in 1941 in Hilversum werden 31 notabelen gearresteerd en vastgezet, onder wie de locoburgemeester Bakker, de commissaris van politie Vrijdag en de directeur van de HBS: Rutgers. Al in augustus 1941 werden alle Joodse leerlingen van scholen verwijderd: schrijnend.

In januari 1942 werden de eerste tachtig Joodse Hilversummers gedeporteerd naar Westerbork en verder. Maar in een stad waar in februari 1941 met overtuiging werd gestaakt was natuurlijk ook verzet. Op het gemeentehuis verleenden de heren Lappere en Rutten van het bevolkingsregister op verzoek van het verzet valse persoonsbewijzen. Zo kon je onderduiken, zoals de Joodse tandarts Eddy (Elias) van Voolen die een prachtig persoonsbewijs kreeg zonder een ‘J’ op het adres: Eikenlaan 8, een nummer dat ontbrak in de Eikenlaan.*  Zo stonden er in het bevolkingsregister heel wat mensen op wel- en niet bestaande adressen. Lappere en Rutten waren de enige niet. Er waren ook collega’s die vanuit de Distributiedienst honderden onderduikers hebben voorzien van bonkaarten. Omdat de Eikbosserweg ook toen nog een behoorlijk aantal niet bebouwde percelen telde, waarvoor wél al een officieel huisnummer was uitgegeven, zullen hier waarschijnlijk ook onderduikers op papier een onderdak hebben gevonden.’

(bron: Hilversum, onderdrukking en verzet 1940-1945. Henk Mreijen. Uitgave Werkgroep Herdenking 1940-1945. Hilversum, 1985 (p.74)

* Naschrift: Ook nu nog ‘springt’ de Eikenlaan na nummer 3 door naar nummer 11. En op de Eikbosserweg ontbreekt bijvoorbeeld tussen nummer 195 en 199 een nummer 197 dat uiteindelijk kadastraal bij nummer 195 is gevoegd als een dubbel perceel.

11) We blijven even bij nummer 199 hangen (1931): Lange tijd woonde hier de familie Ides, ook nu nog uitbaters van een aantal horecagelenheden. Zij maakten op dit adres hun huisgemaakte kroketten; achter het huis is volgens de huidige bewoner nog steeds een put waarin destijds het (slacht-)afval werd opgeslagen voor het door een destructiebedrijf werd opgehaald. Overigens herinnert de buurman van de familie Ides zich nog het zeer kinderrijke gezin dat in de oorlog aan de Gijsbrecht van Amstelstraat woonde. Toen in de nadagen van WOII de Duitsers onder meer dekens en metaal vorderden voor hun manschappen en de eigen oorlogsindustrie, werd ook de Gijsbrecht niet overgeslagen. Op een zeker moment kwamen ze met armen vol dekens uit het huis van de familie Ides en vlak daarachter een luid tierende moeder Ides. In haar hand zwaaide ze met haar trouwboekje met daarin alle bijgeschreven kinderen die nu zonder dekens de winter in dreigden te gaan. Het duurde even maar uiteindelijk werden de dekens weer uit de Duitse auto gehaald en aan de heldhaftige moeder teruggegeven.

(bron: j. nieuwenhuis /barend smit)

Bovenstaand dus de toevoegingen, correcties én nieuwe illustraties waarvan ik denk dat ze meerwaarde geven aan het oorspronkelijke verhaal. Zoals dat met historisch speurwerk gaat: in dit geval komen de aanvullingen uit officiële bronnen zoals het Streekarchief (SAVG) of oude gezinskaarten van de gemeente enz. Maar ook uit de verhalen die mensen zich nog herinneren: de gesproken, mondeling overgedragen geschiedenis (oral history). Overigens voor de wetenschap weldegelijk een erkende bron. Mondelinge geschiedenis of oral history is een methode van wetenschappelijk onderzoek naar het verleden op basis van mondelinge overlevering, zo schrijft de encyclopedie.  Het blijft voor de pure historici natuurlijk niet verifieerbaar en objectiveerbaar materiaal. Toch wil ik deze bijschriften hier niet weglaten, omdat ze állemaal het verhaal vertellen over die ene straat: De Eikbosserweg. Ik heb onder elke aanvulling de bron(nen) vermeld, dus ook die uit de interviews via mondelinge overlevering.

Albert Bek

Foto’s. De initialen achter de korte omschrijving slaan op de bronnen:
AB Albert Bek
BH Bob Houthuyzen
BN Bas Nieuwenhuijsen
JH Joost Huijsing
KvA Kees van Aggelen
RP Robert Poort
SAGV Streek Archief Gooi en Vechtstreek
TJ Tjako Fennema

 

Bob Houthuyzen – aspirant bestuurslid Albertus Perk

Geboren(1959) en getogen in Hilversum. En de laatste 40 jaar wonend in Klein Rome,  ofwel die mooie wijk achter de Sint Vitus. Na een leven lang leren en steeds andere functies te hebben mogen doen ben ik onlangs met deeltijd pensioen gegaan, na 45 jaar dienstverband bij ‘de Chemische’ in Naarden. Daar was ik de laatste jaren ‘Learning Leader’. Een term die vooral in de industrie gehoord wordt bij continue verbeterprocessen, waarbij ik verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van zo’n 350 collega’s. Mijn belangrijkste les is dat je nooit te oud bent om te leren. En dat nieuwe dingen doen leuk is.

Een van de reden voor mijn deeltijdpensioen was inderdaad dat nieuwe dingen doen. En mijn besluit was nog niet genomen, of ik zag de oproep van de Hilversumse Historische Kring ‘bestuurder gezocht’. Dat kwam goed uit. Als Hilversummer was ik altijd al geboeid door de historie en al datgene wat ooit was of dreigt te verdwijnen. Dat is ook reden waarom ik al jaren lid ben van Albertus Perk, en met grote belangstelling het tijdschrift lees of lezingen bezoek (die zijn overigens ook toegankelijk voor niet leden!).

Regelmatig dacht ik: ”Wat kent Hilversum een rijkdom. En wat jammer dat al die kennis zo verspreid is. Boeken, bijzondere tijdschriften, websites van de eigen en andere verenigingen. En wat jammer dat er nog zo weinig gebruik gemaakt wordt van de nieuwe mogelijkheden die bij Internet en Smartphones mogelijk zijn. Mogelijkheden die informatie zo gemakkelijk bereikbaar maken.”

Na een kennismakingsgesprek was ik dan ook blij met de vraag of ik nog steeds graag deel uit wilde maken van het bestuur. Dat bestuur zelf was daar al wel overuit. Nou graag!

Binnen de vereniging ga ik mij graag bezighouden met ‘digitalisering en vernieuwing’. En daar bedoel ik het volgende mee: ‘Albertus Perk’ heeft zich bewezen en bewijst zich nog steeds in meest brede zin op het vastleggen van kennis of beïnvloeden van de overheden op te nemen besluiten. Denk aan alle lustrum uitgaven en de reacties op de actuele trajecten Zonnestraal, Kerkbrink of Omgeving Larenseweg.  Dat moeten we als vereniging vooral blijven vasthouden. Feit is ook dat we nog weinig doen met de nieuwe media, anders dan de website en facebook.

Sinds Corona kennen we de QR code bij controles. Maar diezelfde QR code is ook te gebruiken voor zoveel mooie andere zaken. Denk aan een gesproken verhaal dat je zou kunnen beluisteren bij een bijzonder huis, plek of monument. Of gewoon een podcast-wandeling langs bijzondere plaatsen in Hilversum. Allemaal via je telefoon.

Dan hebben we het nog niet eens over de “Wikipedia van Hilversum”. Technisch kan het al. Het moet alleen nog wel worden gebouwd onder de juiste technische voorwaarden.

En daarmee gewoon via je mobieltje ook de niet-Hilversummer, of jongere generaties die wat minder met boeken hebben, laten genieten van al het moois dat Hilversum rijk is.

Een taak waar ik mij graag voor wil inzetten.

Albertus Perk eist ingrijpen tegen verbouwing Zonnestraal

Het bestuur van de Hilversumse Historische Kring Albertus Perk heeft bij het gemeentebestuur bezwaar gemaakt tegen de verbouwing van het Ter Meulenpaviljoen op Zonnestraal.

De eigenaar van Zonnestraal heeft een zogenaamde ‘Aanvraag Omgevingsvergunning’ ingediend voor een verbouwing van dat Ter Meulenpaviljoen. Op foto’s die zijn bijgevoegd bij de aanvraag is duidelijk te zien dat er al druk gewerkt is binnen het gebouw. Er zijn werkzaamheden verricht vóórdat er een vergunning is verleend. Het gaat om plafonds en muren van het gebouw die zijn aangepakt.

Het paviljoen is een Rijksmonument en dan mag je niet zomaar gaan verbouwen. Daarvoor is een vergunning nodig en bovendien moet er advies worden gegeven door instanties die historische gebouwen moeten beschermen. In dit geval zou er advies moeten zijn van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en van de Commissie Welstand en Monumenten van de Gemeente Hilversum. Die adviezen ontbreken.

De aanvraag van Zonnestraal’s eigenaar gaat eigenlijk om het verwijderen van ventilatie/afzuigsystemen en het ‘veranderen van plattegronden’. Maar er is nu dus al het nodige in het interieur gesloopt. Daarom eindigt de brief van ‘Albertus Perk’: “Daarom verzoekt HHK Albertus Perk u om strikte handhaving in dezen.”

Op de foto’s die de aanvrager van de vergunning toevoegde is goed te zien dat er binnen het Ter Meulenpaviljoen al sloopwerkzaamheden zijn verricht.

Zie ook onze eerdere bezwaren tegen de bouwplannen van Zonnestraal

Bekijk de hele brief die verstuurd is aan het College van Burgemeester en Wethouders:  aanvraag omgevingsvergunning Zonnestraal Ter Meulenpaviljoen2022-11-03

 

 

Uniek Huis Sloëtjes

Hilversum is een bijzonder monument rijker. Of misschien moet je het geen monument noemen, maar een klein museum.

Vereniging Hendrick de Keyser (dit is een vereniging tot behoud van architectonisch of historisch waardevolle huizen) werd vorig jaar via een nalatenschap eigenaar van een rijtjeshuis. In de J.P. Coenstraat huisnummer 80 lijkt het of de tijd is stil blijven staan. Je waant je binnen niet in deze eeuw, maar in de vorige. Het hele interieur ademt de sfeer van de jaren vijftig. En zo zal het huis ook blijven bestaan: er zullen geen nieuwe bewoners komen, maar bezoekers zullen in de toekomst (als het huis toegankelijk wordt voor geïnteresseerden) terug kunnen kijken in het verleden. Voor de 60-plussers onder ons: terugkijken naar beelden uit hun eigen verleden.

Afgelopen weekend konden bestuurders van de Hilversumse Historische Kring het bijzondere pand bezoeken. Na afloop waren we zeer onder de indruk van dit unieke woonhuis. Kijk naar de foto’s van ons bezoek en verbaas je over een ‘zeer bijzondere, gewone doorzonwoning’.

Valentijn Carbo van ‘Hendrick de Keyser’ heeft het huis onderzocht en schreef er een mooi boek over: “Een feest van herkenning. Leven, wonen en bewaren in een Hilversums rijtjeshuis.” De auteur leidde ons door de woning die in 1955 wordt opgeleverd. Ton Sloëtjes en zijn toekomstige vrouw Nel Vos zijn de eerste bewoners. Ze trouwen op 14 september 1955 en trekken nog diezelfde dag in hun nieuwe huis. Vanaf dat moment veranderen ze weinig in het huis en bewaren ze vrijwel alles: correspondentie, rekeningen, verpakkingen….

Ton en Nel krijgen één zoon Henk en ook hij bewaart alles (kinderspeelgoed, foto’s, boeken. Het blijft allemaal in het huis, ook na het overlijden van Nel in 1988 en Ton in 2008. Zoon Henk erft de woning en alle inhoud en hij besluit zijn ouderlijk huis in die staat te houden en nog meer terug te brengen zoals hij zich het uit zijn jeugd herinnert. Als ook Henk overlijdt (in 2021) laat hij het huis na aan de Vereniging Hendrick de Keyser.

Er wordt nog gewerkt aan het inventariseren en catalogiseren van alles in het huis. Inmiddels heeft de Gemeente Hilversum ingestemd met het verzoek om de bestemming van het huis te veranderen. Het is geen woonhuis meer, dus het pand mag als museumhuis bewaard blijven. Waarschijnlijk wordt het volgend jaar mogelijk om dit unieke huis te gaan bezoeken. Tot die tijd kunt u genieten van het bijzondere boek over ‘Huis Sloëtjes’ van Valentijn Carbo. Te koop via de Webshop van Hendrick de Keyser, maar ook in de Hilversumse boekwinkel Voorhoeve. Prijs € 17,50

Kritiek op plannen Zonnestraal

Half augustus verschenen er in de regionale pers grote verhalen over de plannen die eigenaar Zonnestraal BV/Óbidos heeft met het bijzondere landgoed, dat in maart nog werd verkozen tot ‘mooiste gebouw van Hilversum’!

Voor het bestuur van de Historische Kring reden om snel te reageren, want het Toekomstplan/Masterplan dat nu in concept is gepresenteerd gaat heel ver. Te ver volgens ons en deze maand nog wordt er al over gesproken in een commissie van de Hilversumse Gemeenteraad.

  • Het huidige bouwvolume op Zonnestraal bedraagt ruim 24.000 m2, in de plannen komt daar ruim 21.000 m2 aan nieuwbouw bij! Dat kan niet anders dan een aantasting van het landgoedkarakter betekenen.
  • Niet alleen de Historische Kring Hilversum is nog niet geraadpleegd, ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed staat niet vermeld in de lijst van betrokken partijen in de aanbiedingsbrief van Zonnestraal BV/Óbidos. Dat is wel heel merkwaardig want sinds 1988 is het landgoed een ‘Rijksmonument van de hoogste orde’.
  • Het gaat bij Zonnestraal niet alleen om de gebouwen, het 100 hectare grote gebied valt ook onder de Natuurschoonwet. Bovendien wordt in het Toekomstplan/Masterplan met geen woord gerept over de status van het terrein binnen het Natuurnetwerk Nederland.

De hele brief die ‘Albertus Perk’ aan Gemeenteraad en College van B & W stuurde is onderaan deze tekst in PDF-vorm te lezen. Daarin vindt u ook nog meer punten van kritiek.

Bekijk Zonnestraal op de website van Rijksmonumenten: https://rijksmonumenten.nl/monument/46771/sanatorium-zonnestraal/hilversum/

Artikel in de Gooi en Eemlander van 13 augustus (alleen zichtbaar voor digitale abonnees van de krant): https://www.gooieneemlander.nl/cnt/dmf20220812_51965391

Albertus Perk reactie op concept Masterplan Landgoed Zonnestraal 2022-08-23